Werken in de Westhoek heeft veel troeven

Werken in de Westhoek kampt onterecht met een negatief imago. Met steun van LEADER gingen ACV en UNIZO samen op zoek naar de troeven die de Westhoek op dat vlak heeft, maar ook naar de knelpunten, om die te kunnen wegwerken en zo van Westhoek-KMO’s (kleine en middelgrote ondernemingen) echte streekambassadeurs te maken.
De problemen waar de Westhoek mee kampt, zijn bekend: veel jongeren blijven na hun studies ‘hangen’ in grotere steden en bouwen daar aan hun carrière en hun gezin. Nochtans blijkt uit de cijfers dat er – ook voor hooggeschoolden – voldoende jobaanbod is in de Westhoek. Blijkbaar ervaren jongeren dit echter niet als aantrekkelijk.
Op zoek naar troeven en knelpunten
Van juli 2015 tot december 2017 sloegen UNIZO West-Vlaanderen en ACV West-Vlaanderen de handen in elkaar om van de Westhoek-KMO’s echte streekambassadeurs te maken. Peter Debaenst, ACV-zoneverantwoordelijke Westhoek: “Zowel bij werknemers (ACV) als bij werkgevers (UNIZO) hebben we in dit project gepeild naar de troeven en knelpunten van werken in een Westhoek-KMO. Vervolgens hebben we gezocht naar manieren om die knelpunten weg te werken. Met de troeven gaat UNIZO dan verder in een volgend project dat nu van start gaat, rond ‘employer branding’ (het in de markt zetten van werkgevers als een soort merknaam, kwaliteitsmerk Westhoek).”
TROEVENKNELPUNTEN
Reisafstand / geen filesCommunicatie
WerkzekerheidImago (vooral jongeren/hogeropgeleiden)
Combinatie werk-privéCoachend leidinggeven

Werknemers
Het ACV ondervroeg 782 werknemers – waarvan 20% jongeren en 25% hogeropgeleiden – van Westhoek-KMO’s. Naast specifieke loon- en arbeidsomstandigheden ging de vakbond ook in op de aantrekkelijkheid van de Westhoek zelf. Peter Debaenst: “Wat opvalt bij de redenen waarom werknemers in de Westhoek werken, is dat dit vooral om praktische redenen is en om het gevoel gaat. De reisafstand van en naar het werk is daarbij de topreden en het feit dat er geen of weinig files zijn. We vroegen ook waarom ze er blijven en hier blijkt dat de familieband en het feit dat de meeste werknemers hier opgegroeid zijn heel belangrijk.”
Randvoorwaarden
Verder merkt de vakbond op dat loon en extralegale voordelen op zich wel belangrijk zijn, maar dat er – zeker bij de hogeropgeleiden – ook andere factoren meespelen in de beslissing om in de Westhoek te werken of te blijven werken: “Zelf je werk kunnen organiseren, zelf je uren regelen om een betere balans tussen werk en privé te vinden, scoort opvallend hoog bij de hogeropgeleiden (80%). In het algemeen zijn de meeste werknemers (7 op 10) wel tevreden over de inspanningen die de werkgever doet om in te spelen op familiale omstandigheden. Daarnaast zijn werkzekerheid, een familiale sfeer, inspraak en een open communicatie ook belangrijke randvoorwaarden. Op dat laatste punt is er nog wat werk aan de winkel, want slechts de helft (54%) gaf aan heel tevreden te zijn daarover. Verder geven 7 op de 10 werknemers aan dat er collega’s vertrokken zijn voor een interessantere job, een hoger loon, of een betere combinatie arbeid/gezin. Werkgevers hebben er dus alle belang bij om de vinger aan de pols te houden bij hun werknemers”, aldus Debaenst.
Uit de bevraging blijkt verder dat slechts 2 op de 5 van de hogeropgeleiden vindt dat de Westhoek voldoende uitdagende tewerkstellingskansen (b.v. innovatieve bedrijven) biedt voor deze groep. Nochtans blijkt dit in de feiten vooral om een imagoprobleem te gaan, want ook de vele innovatieve Westhoek-KMO’s zoeken hard naar geschikt personeel. De jongeren vinden dan weer dat KMO’s meer publiciteit moeten maken voor de vacatures voor jongeren en hogeropgeleiden.
Werkgevers
De Westhoekwerkgevers blijken over het algemeen bezorgd te zijn over hun werknemers en nemen dus ook hun vragen ter harte. Een belangrijk werkpunt is de communicatie met de werknemers. Werkgevers geven aan dat ze op zoek zijn naar alternatieven voor het ‘klassieke’ evaluatiegesprek, iets dat meer afgestemd is op hun specifieke noden (grootte van het bedrijf en vaak meer informeler). Men wil op dat vlak inspanningen doen, maar men is niet altijd op de hoogte van de verschillende tools die voorhanden zijn. Bij de KMO’s die inzetten op hun HR-beleid is dit minder aan de orde.
Westhoek promoten
Het project sluit zich ook aan bij het regiomarketingproject “Westhoek. De Nieuwe Wereld.” dat de Westhoek als aantrekkelijke regio om te wonen, te werken en te ondernemen moet promoten. Jeroen Pollet (ACV-beleidsadviseur): “De Westhoek heeft heel veel te bieden. Er is – meer dan in andere streken – ruimte om te wonen, te werken en te ondernemen. We combineren de rust en de schone lucht van het platteland met de bedrijvigheid van de Westhoeksteden. De misvatting dat er hier geen voldoende jobaanbod (of ontspanningsaanbod) is, krijgen we er stap voor stap uit. Met dit project wilden we op dat vlak mee een duwtje in de goede richting geven. De unieke samenwerking tussen werkgevers en werknemers in dit project toont bewijst dat sociaal overleg ook op regionaal niveau loont.”