Werkhervattingstraject niet altijd succesverhaal

In 2017 voerde de federale regering een nieuw re-integratietraject in, dat langdurig zieken terug aan de slag wil helpen. Hiervoor organiseert het ACV West-Vlaanderen samen met Samana al twee jaar op rij infomomenten om personen op ziekte zo goed mogelijk te ondersteunen. Uit de gesprekken blijkt duidelijk dat dit traject niet altijd een succesverhaal is.  
Binnen het ACV West-Vlaanderen bieden de bijblijfconsulenten individuele begeleidingen, workshops en infosessies aan voor zowel werknemers als werkzoekenden rond diverse thema’s: opleidingen, solliciteren, de spelregels op de arbeidsmarkt … en zij bekommeren zich ook over de problematiek van re-integratie op de arbeidsmarkt na langdurige ziekte.
 
Focusgroep
Onderzoek van het ACV wees uit dat het nieuwe re-integratietraject in meer dan 70% van de gevallen eindigde in een ontslag wegens medische overmacht. ACV-bijblijfconsulente Ilse Desramaults: ‘De werknemer krijgt op die manier ontslag zonder een opzeg- of verbrekingsvergoeding. Om te bekijken wat de probleempunten zijn in die re-integratieprocedure hebben wij samen met Samana een focusgroep met mensen die de procedure doorlopen hebben opgericht.’
 
Progressief werken
Naast het gevoel van de onzekerheid en de administratieve last die de langdurig zieken ervaren, zien werknemers en werkzoekenden in deze situatie ook andere knelpunten. Ilse: ‘Als je een werkgever hebt, bestaat de mogelijkheid om het werk progressief (dus gedeeltelijk en geleidelijk) te hervatten. Daarvoor is eerst toelating nodig van de adviserend geneesheer van het ziekenfonds, de werkgever en eventueel ook de arbeidsgeneesheer.’
 
Aangepast werk
‘Maar zelfs als er dan toelating is, blijkt dit op termijn niet altijd een succesverhaal,’ gaat Ilse verder, ‘iemand in de focusgroep vertelde b.v.: ‘De arbeidsgeneesheer zei dat ik mijn vorige job fysiek niet meer kon doen. Hij zei me dat ik aangepast werk moest vragen aan mijn werkgever. Zij had echter geen job voor me.’ Aangepast werk blijkt ook geen garantie op succes: ‘Bij mijn laatste werkhervatting had mijn werkgever een aangepast takenpakket voor me gemaakt. Maar na twee weken moest ik het toch terug opgeven. Ik kan niet verwachten dat de werkgever dit telkens weer opnieuw voor me zou regelen,’ vertelde een andere getuige.’
 
Werkloos en ziek
Ook wie geen werkgever heeft, kan in een re-integratietraject naar werk terechtkomen. ‘Er bestaan een aantal maatregelen, zoals beroepsverkennende stages, loonkostsubsidies en progressief aan de slag gaan bij een nieuwe werkgever. Het is echter niet evident om te gaan solliciteren met de boodschap dat je progressief zou beginnen. Progressief betekent ook dat je bij een verbeterende gezondheid meer uren moet kunnen werken, maar dat is voor de werkgever niet altijd mogelijk’, zegt Ilse.
 
Stage 
Een deelnemer van de focusgroep had een beroepsverkennende stage gedaan bij een nieuwe werkgever, maar op de stageplaats moest hij volwaardig meedraaien, net zoals de andere werknemers. Hij getuigt: ‘Op het einde van de dag had ik heel erg veel pijn, moest ik terug naar de arts en werd mijn medicatie aangepast. De werkgever had wel een job voor me die haalbaar was, maar ik werkte door mijn ziekte minder snel dan de andere werknemers. De werkgever wou mij na de stage niet vast in dienst nemen omdat hij dit niet kon maken tegenover de anderen, ondanks het feit dat hij wel een premie zou krijgen, om mijn lagere productiviteit te compenseren. Dus zit ik nu opnieuw de angst: wat als het RIZIV zegt dat ik terug moet werken? Ik weet niet waar ik nog zou kunnen gaan werken of minstens een kans zou kunnen krijgen. De VDAB geeft aan dat ik niet bekwaam ben om te werken en mijn profiel komt niet in aanmerking om te gaan werken in een sociale werkplaats. Die onzekerheid weegt zwaar.’
 
Acties
‘Het doel van de focusgroepen was om voldoende informatie verzamelen om met een gefundeerd rapport naar de beleidsmakers te stappen. Afgelopen week voerden we actie met een ‘pop-up uitzendbureau’ in Genk. Daarin vroegen we 400.000 keer (het aantal langdurig zieken) om aangepast werk. In november krijgt deze actie een vervolg’ besluit Ilse.
Ben je het afgelopen jaar zelf ziek geworden? Ook dit voorjaar organiseren het ACV en Samana infomomenten. 
Alle informatie vind je via www.jeloopbaan.be (selecteer provincie West-Vlaanderen). Ook inschrijven kan via deze website.
(Foto: Joke Tanghe (l.) van Samana en Ilse Desramaults (r.) van ACV-bijblijf: ‘door de gesprekken met mensen die zo’n werkhervattingstraject doorliepen, kunnen we goede aanbevelingen voor het beleid formuleren.’)