Werkorganisatie op mensenmaat is cruciaal

Stress, burn-out, het lijken nieuwe verschijnselen, maar ze bestaan al veel langer. Alleen zijn studies naar stress en burn-out pas enkele decennia geleden opgestart. Toch piekt het aantal langdurig zieken vandaag en de burn-out is daar één van de oorzaken van. Een betere balans tussen werk en vrije tijd zou volgens het ACV niet alleen voor gelukkigere, maar ook voor gezondere en productievere werknemers zorgen.
 
We gingen hiervoor in gesprek met ACV-bijblijfconsulente Liesbeth Goossens (38) uit Oostnieuwkerke. Liesbeth is gehuwd en mama van twee kinderen en worstelde in het verleden ook vaak met de combinatie werk – vrije tijd.
 
Wat was het grootste probleem voor jou om een goede combinatie tussen werk en vrije tijd te maken? Liesbeth: ‘Mijn man werkt in ploegendienst. Dat wil zeggen dat hij regelmatig ofwel vroeg, ofwel laat moet werken. Als hij vroeg moest werken, was het niet altijd evident om de kinderen tijdig klaar te maken voor de opvang en zelf op tijd op mijn werk te geraken. Dat is een viertal jaar geleden verbeterd, toen we met glijdende uren zijn beginnen werken.’
 
Zijn glijdende uren dé oplossing voor dit probleem? ‘Uiteraard zijn daarmee niet alle problemen van de baan: in die tijd werkte ik nog als consulent. Als het loket tot 18u. open was en mijn man had late dienst, dan moest ik zorgen dat ik vóór 18.30u. in de opvang was. Als ik dan nog iemand om vijf voor zes zag binnenkomen, dan was dat toch altijd even stressen.’
 
Welke mogelijkheden om die combinatie te verbeteren zie je nog? ‘De mogelijkheid om zelf (delen van) je werk te organiseren, de mogelijkheid om regelmatig van thuis uit te werken… alle beetjes helpen. Dit hangt sterk af van job tot job. Voor wie b.v. winkelverkoper of machineoperator is, hangen de werktijden af van openingsuren of ploegwerkorganisatie. Toch wil dat niet zeggen dat deze werkgevers dit werk niet op mensenmaat moeten organiseren. Inspraak van werknemers en degelijk sociaal overleg zijn hierbij de sleutelwoorden.’
 
Wat doet het ACV op dit vlak voor de werknemers? ‘Het is een thema dat bij ons in de vakbond heel hoog op de agenda staat. We hadden b.v. veel verwacht van de wet rond Werkbaar Werk, maar dat bleek een wet die vooral op werkgeversflexibiliteit inzette. We zijn de laatste jaren, ook in West-Vlaanderen, vaak de straat op getrokken om te luisteren naar wat de mensen effectief willen op dit gebied. We organiseerden ook studiedagen en -bezoeken in de provincie om te zien welke mogelijkheden er allemaal zijn en daar gaan we nu op alle niveaus mee aan de slag.’
 
Zijn daar al concrete resultaten van te merken? ‘Op Vlaams niveau maakt het ACV deel uit van de SERV (Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen) en die volgt de problematiek van werkbaar werk op via de werkbaarheidsmonitor. De laatste resultaten van die monitor (2016) waren niet positief, dus heeft de SERV o.a. een fonds voor werkbaar werk opgericht en kan je voor allerhande tips daarover nu terecht op www.werkbaarwerk.be. Ook op federaal niveau houden we uiteraard de druk hoog. Via sociaal overleg hebben we de leeftijdsgrens voor landingsbanen terug kunnen draaien van 60 naar 55 jaar. Dit verschilt echter wel van sector tot sector. Ook op sector- en bedrijfsniveau neemt werkbaar werk in het overleg een steeds prominentere rol in.’
 
Femma experimenteert met de 30u.-week, wat denk je daarvan? ‘Dat is een heel interessant experiment. De productiviteit neemt nog altijd toe, dat betekent simpel gezegd dat we meer ‘produceren’ in dezelfde tijdsspanne. Je kan in ruil voor die extra productiviteit meer loon eisen, of je kan inzetten op meer tijd of een combinatie van beide. Op het nationaal ACV-congres van dit najaar ligt alvast een krachtlijn voor die wil inzetten op een nieuwe collectieve (en dus algemene) arbeidsduurvermindering. Dat is doorheen de geschiedenis vaker gebeurd zonder economische rampen tot gevolg. Een betere combinatie werk en vrije tijd zorgt voor gelukkiger werknemers. En gelukkige werknemers leveren belangrijke productiviteitswinsten op. Het is dus in ieders belang.’
 
(Foto: ACV-bijblijfconsulente Liesbeth Goossens: ‘Inspraak van werknemers en degelijk sociaal overleg zijn de sleutelwoorden tot een werkbare werkorganisatie.’).